Een hartenkreet: Maastricht inzetten op ruimtelijke kwaliteit

Wensen voor de ruimtelijke ontwikkeling van Maastricht

Maastricht is rijk aan ruimtelijke kwaliteit. Met het ingenieus opgebouwde ‘ruimeelijk kapitaal’ moet behoedzaam worden omgegaan. Het vormt de basis bij uitstek voor verdere ontwikkeling van de stad in een turbulente omgeving en dynamische tijd, Ruimtelijke kwaliteit is voor de stad een ‘selling point’ van groot gewicht. De Maastrichtse identiteit moet bekeken worden tegen de achtergrond van de Euregio waarvan de stad een deel vormt. Maastricht sorteert voor op een nieuw hoofdstuk in zijn geschiedenis. In deze publicatie wijs ik op wenselijkheid en noodzaak van ruimtelijke kwaliteit als belangrijk vehikel in dit aanpassingsen vernieuwingsproces, De tekst is geschreven vanuit de Maastrichtse houding tot uitdrukking komend in de eerste regel van het Maastrichts volkslied: Jao diech höbs us aon “t hart gelege’. Niet zonder reden luide de ondertitel van deze publicatie ‘een hartenkreet’. Laten we hopen dat deze ‘cri du coeur’ verstaan en begrepen wordt door degenen die in een positie verkeren om er iets mee te doen.

Naast mijn ‘hartenkreet’ zijn, verspreid over de tekst, veel ‘hartenkreetjes’ te vinden van personen die direct of indirect betrokken zijn bij de ruimtelijke kwaliteit van Maastricht. In de vorm van een ‘quote’ geven zij te kennen hoe zij tegenover dit verschijnsel staan en wat zij graag verbeterd zouden willen zien op dit gebied. Dank aan deze personen die positief hebben gereageerd op mijn verzoek om hun ‘hartenkreetje’ in de tekst op te nemen.

Mijn dank gaat verder uit naar alle personen en instanties waarmee ik gedurende de afgelopen jaren aan de ruimtelijke kwaliteit van Maastricht heb gewerkt. Dat zijn vooral de collega's met wie ik zes jaar in de Welstands-/ Monumentencommissie heb mogen samenwerken, als ook het secretariaat van deze commissie en de ambtelijke adviseurs van de gemeente. Mijn dank gaat eveneens uit naar de collega's en studenten van de Academie van Bouwkunst Maastricht, waar ik 26 jaar mocht doceren. Verder naar de medebestuursleden en leden van de programmaraad van TOPOS, het architectuurcentrum van Maastricht. Enkele personen hebben de concepttekst van commentaar voorzien [Andrea de Pont, Piet Nelissen, Maurice Bogie en Harry Welters). Hartelijk dank voor jullie betrokkenheid, inspiratie en waardevolle suggesties.

Mijn hoop en wens zijn dat het niet blijft bij mijn ‘hartenkreet’, maar dat wat ik aan het papier heb toevertrouwd, de ‘Maastrichtse hartenkreet’ wordt. Mocht, wat ik in deze publicatie naar voren breng, aanleiding zijn om met mij van gedachten te wisselen, dan ben ik daartoe uiteraard graag bereid! Mijn agenda heeft nog ruimte.

Ruimtelijke kwaliteit, dat is voor de komende tijd hét thema bij uitstek voor Maastricht. De stad moet enerzijds investeren in de borging van bestaande ruimtelijke kwaliteit en anderzijds in het creëren van nieuwe ruimtelijke kwaliteit. Dat lijkt voor de handliggend en simpel, maar de praktijk wijst uit dat ruimtelijke kwaliteit niet zo maar van zelf komt, dat daarvoor geknokt moet worden. Ruimtelijke kwaliteit is voor Maastricht ‘de kip met de gouden eieren’, iets waar menige gemeente jaloers op is. Terwijl andere steden zich geforceerd via ‘citymarketing’ en ‘citybranding’ een plekje moeten weten te veroveren op de lijst van meest aantrekkelijke steden, is dat voor Maastricht niet of nauwelijks nodig; de stad heeft ‘bewonderenswaardige en bewonderde’ kwaliteiten. Die kwaliteiten hebben in belangrijke mate te maken met haar markante stadsbiografie, haar imposante geschiedenis; en met de wijze waarop die geschiedenis zich heeft ‘versteend’ in haar gebouwde omgeving. Neem daarbij de bijzondere ‘genius loci’, de stad gelegen in een rivierdal met een indrukwekkende landschappelijke omgeving en het ‘succesverhaal’ is compleet. De stad is een ‘Gesamtkunstwerk’ van hoge kwaliteit. Maar dat kunstwerk is niet af, er wordt dagelijks door velen aan gewerkt, maar het wordt ook hier en daar bedreigd. Het gaat daarom om een “dynamisch en spanningsvol totaalkunstwerk’. Maastricht is geen geisoleerde stad, maar vormt deel van de Euregio. In die Euregio zijn ook vele andere parels aanwezig. De opgave voor de toekomst is om deze parels via een snoer met elkaar te verbinden tot een ‘parelketting’, In een dergelijk ketting zal de Maastrichtse parel nog extra glans krijgen! MARKANTE STADSBIOGRAFIE Maastricht is een stad met een zeer rijk verleden. Gedurende de geschiedenis is steeds vanuit een verschillend ideaalbeeld aan de stad gewerkt. Stadsidealen zijn motoren achter de stedelijke dynamiek: ze zijn gebaseerd op gedachten over wat de stad moet zijn en welke stad we eigenlijk willen. Binnen iedere generatie [“intra-generationeel’] bestaan differentiële en zelfs antagonistische stadsidealen, maar dat geldt ook tussen de generaties onderling [“inter-generationeel’]. Bovendien zijn de ideaalbeelden niet statisch, maar juist uitermate dynamisch. In elke fase van de Maastrichtse stadsgeschiedenis is een bepaald stadsideaal dominant, vandaar dat ik spreek van ‘generaties’ opvattingen over de ideale stad. Maastricht ontstaat als “Romeinse stad’, wordt ‘Bisschops

Boekgegevens

• Auteur: Prof. Dr. Nico Nelissen
• Bindwijze: Hardcover
• Aantal pagina's: 250
• Taal: Nederlands
• Conditie: Nieuw
• ISBN/EAN: 9789080785700