Stadsschutten in Weert: Ontstaan en ontwikkeling
Oorsprong
-
Het stadsschuttersgilde van Sinte Catharina is in 1480 ontstaan uit een kerkelijke broederschap. De Heer van Weert (destijds graaf van Horne) reglementeerde de Broederschap van Sint Catharina en stelde deze aan als stadsschutterij om de stad te “beschutten”.
-
Weert kende in de 15e eeuw drie stadsschutterijen: St. Joris, St. Hubertus, en Sinte Catharina. Van deze drie is alleen Sinte Catharina bewaard gebleven in een actieve vorm.
Taken & functie
-
Oorspronkelijk hadden deze gilden een militaire taak: verdediging van de stad, bewaken van stadsmuren en poorten, beschermen van de burgers.
-
Ze fungeerden ook als broederschappen, met religieuze verbondenheid, en namen deel aan processies en kerkelijke feesten.
-
Verder: status en prestige, verbonden met stedelijk bestuur en het sociale leven. Wie lid was, had aanzien.
Belangrijke periodes en veranderingen
-
In de gouden tijden van Weert, o.a. de 15e en 16e eeuw, gingen deze gilden samen met de stadsontwikkeling, de omwalling, de welvaart door de laken- en textielnijverheid.
-
In de Tachtigjarige Oorlog (16e eeuw) en door andere rampen (oorlogen, pest, economische neergang) nam de rol van stadsschutten af. Sommige gilden verdwenen.
-
Het gilde van Sint Catharina bleef bestaan, hoewel in ruste vanaf 1949. Dat wil zeggen: er waren te weinig actieve leden om de gilde in de traditionele activiteit voort te zetten.
-
In 1987 werd het gilde herrezen (weer actief) onder de oude naam: Gilde van Wieerter Stadsschötte Sinte Catharina 1480.
Tradities & heden
-
Het gilde heeft tradities behouden: jaarlijkse vieringen van hun patrones (Sinte Catharina op 25 november), koningsvogelschieten, deelname aan processies (o.a. Sacramentsprocessie), rondgangen bij feesten en inspectie van de stad.
-
De kleding (kostuums) is historisch verantwoord, geïnspireerd o.a. op de schuttersdoeken van Frans Hals.
-
In 2014 werden de tradities van Stadsgilde Sint Catharina op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland geplaatst.